Hooghangend Fruit: agenda voor verduurzaming, nu van de care-sector

Een eigen aanpak voor de care-sector

Met de Transitieagenda Hooghangend Fruit Care komt een groter deel van de zorgketen in beeld. Waar ziekenhuizen vaak als vliegwiel dienen voor verduurzaming, kent de care-sector een eigen dynamiek die vraagt om specifieke transitiepaden en oplossingen. Duurzaamheid is hier nauw verbonden met langdurige cliëntrelaties, welzijn en sociale cohesie in de wijk.

Ook preventie speelt een belangrijke rol. Door zorg en ondersteuning aan de ‘voorkant’ beter te organiseren, kan de behoefte aan arbeids- en milieu-intensievere ziekenhuiszorg worden verminderd.

Verschillende sectoren, verschillende opgaven

Het nieuwe onderzoek stelt de verschillen tussen cure en care centraal. Die hebben betrekking op de aard van de zorg, de financiering en de mensen die er werken.

Zorg als onderdeel van het dagelijks leven

De cure-sector richt zich voornamelijk op kortdurende, hoogtechnologische en medisch-specialistische behandelingen. Verduurzaming draait hier onder meer om klinische processen, specialistische richtlijnen, de operatiekamer en het voorkomen van overbehandeling.

In de care-sector zijn zorgrelaties vaak langdurig of zelfs levenslang. Zorg is een integraal onderdeel van het dagelijks leven van cliënten. De verduurzamingsopgave heeft daardoor meer betrekking op welzijn, voeding, gebouwen, de sociale leefomgeving en gemeenschapsconcepten zoals ‘zorgzame wijken’.

Versnipperde financiering

De care-sector kent een sterk versnipperde financieringsstructuur, verdeeld over de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Jeugdwet. De verschillende financieringsstromen en betrokken partijen leiden tot administratieve druk, verkokering en botsende belangen tussen domeinen.

Verduurzaming op de werkvloer

Waar de cure-sector beschikt over een omvangrijke academische onderzoeksinfrastructuur, kent de care-sector een sterker praktijkgericht personeelsbestand, met veel mbo-opgeleide professionals. Dit vraagt om concrete, toepasbare verduurzaming op de werkvloer en directe samenwerking met het beroepsonderwijs.

‘Niet van care naar cure’

De uitbreiding van de agenda benadrukt ook de samenhang tussen beide sectoren. Een leidend principe voor de care is ‘Niet van care naar cure’: door tijdig te investeren in welzijn, sociale cohesie en preventie in de leefomgeving van cliënten, kan instroom in de ziekenhuiszorg worden voorkomen.

Naast sectorspecifieke thema’s identificeert het onderzoek gedeelde ‘appels’: oplossingsrichtingen waarmee cure en care samen kunnen werken aan verduurzaming. Voorbeelden zijn gezamenlijke duurzame inkoop, het sturen op CO₂-budgetten en het verankeren van duurzaamheidsindicatoren in de bedrijfsvoering.

André Nijhof benadrukt het belang van een aanpak die recht doet aan de verschillen tussen beide sectoren: “De Transitieagenda Hooghangend Fruit Care laat zien dat verduurzaming in de langdurige zorg verder gaat dan milieubesparing alleen; het vraagt om een fundamentele herbezinning op welzijn, preventie en samenredzaamheid.”

Lees de volledige agenda Hooghangend Fruit: Transitieagenda voor radicale verduurzaming van de care-sector.

Webinar op 15 december

Op 15 december 2026 vindt een gratis webinar plaats voor iedereen die betrokken is bij de verduurzaming van de zorg: professionals, beleidsmakers, onderzoekers en innovators.

Meer informatie en aanmelden voor het webinar.