Jouw creativiteit heeft beperking nodig om op scherp te staan

Een lid van een team vraagt of zij aan het einde van de maandelijkse vergadering een korte presentatie mag geven over een kansrijk voorstel voor de vernieuwing van een bedrijfsproces dat het team beheert. De teamleider is akkoord. Tijdens de presentatie van het teamlid worden de collega’s steeds enthousiaster en zeggen unaniem: ‘Briljant! Dit moeten we doen!’ Echter, de PowerPointpresentatie was nog niet helemaal afgerond, want op de laatste slide wordt de begroting van de kosten voor de uitvoering van het idee gepresenteerd. Dat tempert het enthousiasme van het team, want de geraamde kosten bedragen 100.000 euro. En daar is absoluut geen budget voor.

Echter, de teamleider neemt het woord en zegt: ‘We geloven stellig in je idee, maar het is nu gewoon te duur om het uit te voeren. We geven je echter een kans. Ga twee maanden studeren op het idee. Betrek ook collega’s van financiële zaken erbij en wellicht ook van andere afdelingen om het idee verder te verfijnen en de uitvoering goedkoper te maken. Wanneer je het idee over twee maanden opnieuw aan ons presenteert en je kunt het uitvoeren voor 50.000 euro, dan gaan we het budget voor je vrijmaken en zul je zelf betrokken zijn bij de realisatie.’ Het teamlid reageert enthousiast en zegt: ‘Het is een hele opgave om het voor de helft van de kosten te doen, maar ik zie het als een kans en ik ga het proberen.’ Op dat moment staat zij voor de opgave om met alle gezamenlijke inventiviteit het idee te transformeren tot een veel goedkoper idee, zonder dat de impact verloren gaat. Onze creativiteit heeft die beperking nodig om op scherp te staan.

Uitdagingen zetten je op scherp

Voor Richard Branson, de oprichter en directeur van The Virgin Group en avonturier, vormt een uitdaging de sleutel tot een opwindend leven:

Als je jezelf uitdaagt, groei je. Je leven zal veranderen. Je krijgt een positieve kijk op de dingen. Het is niet altijd gemakkelijk om je doelen te bereiken, maar dat is geen reden om ermee te stoppen. Laat de hoop niet varen. Zeg tegen jezelf: ik kan het, ik houd vol tot het lukt.’

Het bijzondere van uitdagingen is dat ze je op scherp zetten. Soms denken we dat creativiteit alle vrijheid nodig heeft om tot mooie resultaten te leiden. Dat is echter maar ten dele waar. Natuurlijk  kan een te hoge tijdsdruk, of te veel stress verlammend werken voor het denken, en dus ook voor het creatief denken. Creativiteit heeft echter ook uitdagingen nodig. Donna Weinheim, creative director, stelt zich aan het einde van de werkdag tot taak: ‘Als ik met nog één idee kom, dan kan ik naar huis.’ Zij zet op een speelse wijze haar creativiteit bewust onder druk. En het idee blijkt altijd te komen.

Ik heb vaak innovatiechallenges begeleid in organisaties waar teams in een tijdsbestek van 24 uur met elkaar streden om een idee te kunnen presenteren aan de directie, in de hoop dat het zou winnen en gerealiseerd gaan worden. Er is dus de competitie die het spannend maakt, en dan moet men ook 24 uur lang onder druk het idee uitwerken. De klok tikt en er is altijd tijdnood, maar de teams genieten toch van de gezamenlijke prestatie. En dan de spanning van de pitch voor de directie. Dus we zien hier dat spanning, tijdsdruk en creativiteit bij elkaar komen. Ik heb tijdens die challenges de mooiste en zeer bruikbare ideeën gepresenteerd zien worden. Wat zijn momenteel voor u de uitdagingen met een deadline die u op scherp zetten? Heeft u ze in beeld, schrijf ze dan op en lees ze dagelijks. Vertrouw daarna op uw creativiteit. De kansrijke ideeën zullen komen!

Prof.dr. Jeff Gaspersz is als hoogleraar innovatie verbonden aan Nyenrode Business Universiteit. Daarnaast is hij spreker en auteur, met de focus op innovatiemanagement en business creativiteit. Hij verzendt samen met andere  hoogleraren en auteurs maandelijks innovatie ideeën aan ruim 4000 managers, professionals en ondernemers.