"Controllers kunnen samenwerking managementteam positief beïnvloeden"

MSc in Controlling alumnus Daniël Feenstra over zijn afstudeeronderzoek

Samenwerkingsgedrag managementteam
De keuze voor het onderwerp was de eerste grote uitdaging voor Daniël: “Ik zou eerst over de zelfregulatie theorie van Zimmerman schrijven. Maar in overleg met mijn scriptiebegeleider merkte ik al gauw dat mijn onderzoeksplan niet tot voldoende meetbare resultaten zou leiden. Ik heb toen de database van Nyenrode geraadpleegd, op zoek naar aansprekende onderwerpen. Hoewel veel controllers zich richten op de financiële kant van de organisatie, ben ik ook nieuwsgierig naar soft controls. Daarbij kwam ik uit op het concept teamness, het zijn van een (management)team. Daarbij heb ik de focus gelegd op het onderdeel collaborative behavior (samenwerkingsgedrag). Hoe kan ik dat als controller beïnvloeden?”

“Uit mijn eigen ervaring merk ik dat managementteams niet altijd een echt team vormen. Het zijn vaak sterke individuen die zich met name verantwoordelijk voelen voor hun eigen business unit of afdeling. Waarbij ze minder oog hebben voor het belang van de hele onderneming. Dat druist in tegen mijn eigen gevoel. Hoe werkt dat samenwerkingsgedrag binnen een managementteam en kan daar vanuit control invloed op uitgeoefend worden?”

Sparren en verwonderen
Daniël nam een halfjaar tijd voor zijn onderzoek. “Tijdens het hele onderzoek was ik heel kritisch over mezelf: ben ik de enige met deze mening en is er wel een andere onderzoeker die dit ook vindt?” Daniël zocht bevestiging in de literatuur, maar sparde ook met vrienden en kennissen. “Het is een cliché, maar feedback is een cadeautje. Ik had van tevoren niet gedacht dat ik dit proces en de zoektocht naar kwaliteit in het werk van mijzelf en anderen zo leuk zou vinden.”

Verrassende uitkomsten
De conclusie van het onderzoek is verrassend. Daniël: “Ik dacht dat collaborative behavior een positief effect zou hebben op het resultaat, maar op basis van mijn data kon ik dat niet bewijzen. Ik heb me nu alleen gericht op het onderdeel samenwerkingsgedrag, wat slechts één van de drie pijlers van teamness is. Eerder is onderzocht dat deze pijler samen met de pijlers gezamenlijke besluitvorming en informatie-uitwisseling wel leiden tot een beter resultaat.

Invloed controller
Ondanks deze verrassende uitkomst denk ik nog steeds dat een goede samenwerking binnen het managementteam een positieve invloed kan hebben op besluitvorming. In het onderzoek heb ik mij ook gericht op hoe je als controller invloed kunt uitoefenen op de samenwerking. Daaruit blijkt dat het belangrijk is om niet alleen naar de inhoud te kijken maar ook naar de context. Hoe komen besluiten binnen jouw managementteam tot stand? Waar ligt de macht, en waar ging het mis? Als je goed kijkt naar deze soft controls kun je daar op in spelen met harde cijfers. Met de juiste aandacht voor zowel de harde als softe kant kun je echt een verschil maken."

Daniël merkt zowel in het onderzoek als op zijn werk dat naast de harde cijfers de soft skills en soft controls steeds belangrijker worden voor de controller. "De Master Controlling speelt daar goed op in en heeft mij helpen groeien in die rol."

Tips voor afstuderen
Daniël geeft graag nog wat tips voor aankomende afstudeerders: “De waarde van een scriptie schrijven is vooral het proces. Zodra je iets waarneemt, kun je je rol anders invullen. En verder: 

  • Kies een onderwerp waar je je over verwondert;

  • Vraag enkele recente scripties op bij Nyenrode en bekijk aanbevelingen voor vervolgonderzoek;

  • Wees kritisch op iedere uitspraak en onderbouw dit met bronnen;

  • Schrijf in het Engels om discussies over vertalingen te vermijden;

  • Deel ideeën en frustraties met vrienden en kennissen;

  • Neem de tijd;

  • Geniet van het proces!"