‘Een te grote nadruk op efficiëntie maakt systemen kwetsbaar’

Supply chains bevinden zich op een kantelpunt. Decennialang lag de focus vooral op efficiëntie. Maar regelgeving, geopolitieke spanningen, veranderingen in handel, klimaatverstoringen en AI dwingen organisaties om deze aanpak te heroverwegen. In zijn oratie presenteert professor Taher Ahmadi een nieuw raamwerk voor supply chain management. Hij stelt dat toekomstbestendige supply chains samenwerkend, intelligent, circulair en veerkrachtig moeten zijn. Efficiëntie alleen is niet langer voldoende.

Ahmadi legt uit dat efficiëntie heeft geleid tot lagere kosten en snellere processen, maar dat het veel supply chains ook kwetsbaarder gemaakt voor verstoringen. “Recente verstoringen, waaronder de COVID-19-pandemie, gewapende conflicten in Europa en het Midden-Oosten, de handelsoorlog tussen de VS en China en klimaatgerelateerde ontwrichtingen, hebben deze beperkingen steeds duidelijker gemaakt”, legt Ahmadi uit. “Deze verstoringen zijn geen uitzonderingen meer, maar structurele kenmerken van het internationale bedrijfsleven.”

Een toekomstgericht raamwerk voor supply chain management

Als reactie hierop introduceert Ahmadi the house of future-ready supply chain management. Binnen dit raamwerk vormt samenwerking tussen organisaties de basis, terwijl digitale intelligentie fungeert als de verbindende en faciliterende laag die drie onderling verbonden pijlers ondersteunt: efficiëntie, circulariteit en veerkracht. Samen dragen deze pijlers bij aan waardecreatie op lange termijn en economische levensvatbaarheid.

Van lineaire naar circulaire modellen

Circulariteit is een belangrijk onderdeel van het nieuwe model. Volgens Ahmadi is het traditionele lineaire take, make, dispose-model niet duurzaam. “Dit lineaire model leidt niet alleen tot de uitputting van nieuwe grondstoffen, maar creëert ook grote hoeveelheden afval en draagt ​​bij aan de uitstoot van broeikasgassen.” Volgens hem ligt de toekomst in efficiënte circulaire oplossingen. “Stel je voor: een onderdeel van je stofzuiger gaat kapot en de fabrikant stuurt je simpelweg het digitale ontwerpbestand. Het vervangende onderdeel wordt vervolgens geprint met een 3D-printer bij jou in de buurt. Dit zou de levensduur van producten aanzienlijk kunnen verlengen. We moeten efficiënte modellen vinden om dit soort oplossingen op te schalen en digitale intelligentie is daarbij de belangrijkste facilitator.”

Een paradoxaal perspectief

Volgens Ahmadi moeten organisaties leren hoe ze korte- en langetermijndoelen in balans kunnen brengen. “Deze belangen kunnen botsen, en dat is waar een paradox ontstaat. Neem bijvoorbeeld het gebruik van meerdere leveranciers. Het maakt je minder afhankelijk en daardoor veerkrachtiger, maar het kost ook meer geld. Hetzelfde geldt voor het aanhouden van voorraden. Toch is het belangrijk om de voordelen op lange termijn mee te nemen in de besluitvorming.”

De rol van consumenten en beleidsmakers

De transitie naar circulaire toeleveringsketens is geen taak voor bedrijven alleen. Volgens Ahmadi vereist het de betrokkenheid van meerdere actoren. “Consumenten spelen een belangrijke rol in wat ze wel en niet accepteren”, zegt hij. Daarnaast ziet hij een duidelijke rol voor overheden en beleidsmakers. “Zij moeten het bedrijfsleven aanmoedigen om de juiste stappen te zetten door middel van wetgeving en regelgeving. Europa loopt in dit opzicht redelijk voorop. Dit moet natuurlijk zorgvuldig gebeuren, om de concurrentiepositie van bedrijven op wereldniveau niet te ondermijnen. In deze context draagt ​​efficiënte circulariteit niet alleen bij aan duurzaamheid, maar ook aan veerkracht door een secundair toeleveringskanaal te creëren via recycling en terugwinning van grondstoffen.

Een andere denkwijze

De verschuiving naar multidimensionaal supply chain management vraagt ​​ook iets van professionals in het veld. “Allereerst is het belangrijk om te investeren in nieuwe vaardigheden, met name als het gaat om kritisch denken en systeemdenken. Mensen moeten verbanden kunnen leggen en het grotere geheel kunnen zien binnen de branche en sector waarin ze actief zijn. Welke ontwikkelingen vinden er plaats op nationaal en mondiaal niveau? Deze beïnvloeden elkaar allemaal.” Tot slot is volgens Ahmadi ook een andere denkwijze nodig. “We moeten niet langer in termen van of-of denken, maar in termen van én-en, waarbij we proberen de korte- en langetermijndoelen tegen elkaar af te wegen.”

Inaugural_Booklet_Taher_Ahmadi_May_2026