Technologie als strategische keuze: van experimenteren naar échte waarde

Veel organisaties investeren in data en technologie, maar vinden het lastig om daar daadwerkelijk waarde mee te creëren. Initiatieven starten vaak vanuit de urgentie om ‘iets met AI’ te doen, zonder dat helder is waar het binnen de organisatie echt verschil maakt.

De module Business Value of Data & Technology richt zich precies op dat vraagstuk: hoe maak je van technologie een strategisch middel in plaats van een kostenpost? Docent Gerard Wijers en deelnemer Marina de Olde, Head of Data & Insights bij Geldmaat, zien dagelijks hoe dat onderscheid het verschil maakt.

Andere vragen leiden tot betere keuzes

"Door de module maak je veel bewuster strategische keuzes. Want niet alles wat kan, moet je ook willen." - Marina de Olde

Na twintig jaar ervaring in commerciële, operationele en programmamanagement-rollen in de financiële sector, waar data een steeds grotere rol ging spelen, wilde Marina De Olde verder kijken dan implementatie en uitvoering. Die behoefte groeide toen ze betrokken was bij grote transformaties rondom ESG en risk. “Je merkt dat data en technologie steeds vaker bepalend zijn voor strategische keuzes,” vertelt ze. “Maar ik wilde beter begrijpen hoe je die vertaalslag maakt: waar voeg je nu echt waarde toe met data?”

Wat haar het meest is bijgebleven van de module, zit niet in nieuwe technische kennis, maar in een andere manier van denken. “In veel organisaties zie je dat technologie het startpunt is,” zegt ze. “Er is een nieuwe ontwikkeling, en dan ontstaat de vraag: wat kunnen we hiermee? In de module leer je dat juist om te draaien. Je begint bij de business en kijkt vervolgens: waar kan technologie waarde toevoegen?”

Die benadering dwingt je om breder te kijken. Niet alleen naar systemen of data, maar ook naar de context waarin ze gebruikt worden: de cultuur van de organisatie, de manier van werken, en de mate waarin teams klaar zijn voor verandering. “Je leert om verschillende perspectieven te combineren,” legt ze uit. “Daardoor maak je veel bewuster keuzes. Niet alles wat kan, moet je ook willen.”

Waarom technologie vaak geen waarde oplevert

Niet alles wat kan, moet je willen. Volgens Gerard Wijers ligt daar precies de kern van het probleem. In zijn werk als adviseur ziet hij regelmatig dat organisaties investeren in technologie zonder duidelijke richting.

“Veel bedrijven behandelen technologie nog als een kostenpost of als iets wat erbij hoort,” zegt hij. “Maar zolang je het niet strategisch benadert, blijft het fragmentarisch. Dan krijg je pilots zonder impact, of initiatieven die na verloop van tijd weer verdwijnen.”

Dat geldt ook voor de huidige golf aan AI-toepassingen. Organisaties voelen de druk om mee te bewegen, maar missen vaak het kader om de juiste keuzes te maken.

“Als je niet helder hebt waar je waarde wilt creëren, wordt technologie al snel een experiment,” aldus Wijers. “En experimenteren is prima, maar het moet wel ergens toe leiden.”

One size fits all bestaat niet meer

Een belangrijk inzicht dat deelnemers in de module meekrijgen, is dat niet alle technologie dezelfde rol speelt binnen een organisatie. Wijers noemt dit “multimodaal denken”.

“De fout die veel organisaties maken, is dat ze technologie als één geheel zien,” legt hij uit. “Maar dat klopt niet. Sommige systemen zijn randvoorwaardelijk; die moeten gewoon betrouwbaar werken. Andere technologie is juist onderscheidend en bepaalt je concurrentiepositie.”

Het vermogen om dat onderscheid te maken, is volgens hem essentieel. Het bepaalt waar je moet optimaliseren en waar je moet innoveren.

“Als je alles op dezelfde manier behandelt, mis je kansen. Dan investeer je te weinig waar het ertoe doet, en te veel waar het weinig oplevert.”

De toenemende urgentie van digitalisering

Dat deze vraagstukken steeds belangrijker worden, heeft alles te maken met de snelheid waarmee technologie zich ontwikkelt. Waar digitalisering vroeger vooral een efficiency-vraagstuk was, raakt het nu direct aan strategie en positionering.

“In vrijwel elke sector zie je dat organisaties digitaler worden,” zegt Wijers. “Soms gedreven door concurrentie, soms door schaarste op de arbeidsmarkt. Maar de richting is overal hetzelfde.”

De coronaperiode maakte dat scherp zichtbaar. Bedrijven die hun digitale processen op orde hadden, konden snel schakelen. Anderen kwamen stil te staan.

“Dat verschil zie je nog steeds,” vervolgt hij. “Als je niet meebeweegt, raak je achterop. En dat is niet iets wat je later nog makkelijk inhaalt.”

Leren door te doen

Wat de module kenmerkt, is de sterke koppeling tussen theorie en praktijk. Deelnemers werken niet alleen met modellen, maar passen die direct toe binnen hun eigen organisatie.

De Olde geeft een concreet voorbeeld: “Wij hebben gewerkt aan een AI readiness and maturity framework. Daarmee kijk je niet alleen naar technologie, maar ook naar hoe volwassen je organisatie is op verschillende vlakken. Dat helpt om te bepalen waar je AI wel en niet moet inzetten.”

“Het blijft niet bij inzichten,” zegt ze. “Je gaat er echt mee aan de slag. En dat zorgt ervoor dat je het na de module ook daadwerkelijk gebruikt.”

Leiderschap maakt het verschil

Hoewel de module sterk inhoudelijk is, speelt leiderschap een grotere rol dan op het eerste gezicht zichtbaar is. Uiteindelijk gaat het niet alleen om systemen of data, maar om de keuzes die mensen maken.

“Je kunt dit soort veranderingen niet alleen technisch oplossen,” zegt De Olde. “Het vraagt ook iets van hoe je mensen meeneemt, hoe je besluitvorming organiseert en hoe je prioriteiten stelt.”

Wijers ziet dat als een essentieel onderdeel van digitalisering. “Strategische keuzes rondom technologie worden op bestuurlijk niveau gemaakt,” legt hij uit. “Daar moet je het gesprek kunnen voeren. Daar moet je kunnen uitleggen waarom je investeert of juist niet.”

Niet alleen voor IT-professionals

De module richt zich dan ook niet uitsluitend op IT-professionals. Juist mensen in rollen met beslissingsbevoegdheid hebben er baat bij.

“Of je nu manager bent of in een board zit, als je beslissingen neemt waarin data en technologie een rol spelen, is dit relevant,” zegt De Olde.

Een technische achtergrond is daarbij niet noodzakelijk. “Het helpt als je er al eens mee gewerkt hebt,” vult Wijers aan, “maar belangrijker is dat je nieuwsgierig bent en bereid om het te begrijpen.”

De waarde van leren met peers

“Technologie is geen kostenpost. Het is een strategische asset, mits je weet hoe je die inzet.” - Gerard Wijers

Naast inhoudelijke verdieping benadrukt De Olde ook de waarde van de leeromgeving. “Je zit met mensen uit verschillende organisaties, die allemaal met vergelijkbare vraagstukken worstelen,” vertelt ze. “Dat maakt de discussies heel rijk. Je leert net zoveel van elkaar als van de stof.”

Die interactie blijft ook na de module bestaan. “Je bouwt echt een netwerk op. Mensen die je later kunt benaderen om te sparren of ervaringen uit te wisselen. Dat is ontzettend waardevol.”

Voor De Olde en Wijers komt het uiteindelijk op hetzelfde neer: technologie creëert op zichzelf geen waarde. Die ontstaat pas wanneer organisaties bewuste keuzes maken over hoe en waar technologie daadwerkelijk bijdraagt aan businesswaarde.

“Digitale transformatie gaat niet alleen over systemen,” zegt De Olde. “Het gaat over keuzes, gedrag, samenwerking en de vraag waar technologie daadwerkelijk waarde toevoegt.”

Wijers benadrukt dat punt: “Technologie is geen kostenpost. Het is een strategische asset, mits je weet hoe je die inzet.”